Hyenahond of Afrikaanse wilde hond


 
Wetenschappelijke naam Lycaon pictus
Engelse naam African wild dog; painted hunting dog
Verspreiding Afrika ten zuiden van de Sahara met uitzondering van regenwoud
Voedsel hoefdieren als antilopen
Leeftijd 10 jaar
Draagtijd 72 dagen
Aantaljongen 6 – 10
Lengte 80 - 110 cm, staart 40 cm
Gewicht 20 - 35 kg
Status bedreigd

 
Fysieke kenmerken
De Afrikaanse wilde hond lijkt wat uiterlijk betreft wel wat op een hyena door zijn bruine vacht met donkere en witte vlekken (vandaar de naam: hyena hond), maar is er niet direct verwant aan. Geen twee wilde honden zijn precies hetzelfde getekend, waardoor het “gemakkelijk” is verschillende individuen te identificeren. De Afrikaanse wilde hond heeft lange poten, krachtige kaken en zeer grote recht opstaande Mickey Mouse oren. Hij lijkt op sommige ras honden qua bouw, maar er is een groot verschil dat elke poot in plaats van vijf tenen er maar vier heeft. De witte punt aan de dichtbegroeide staart dient als een soort van communicatievlag.
Afrikaanse Wilde hond (Kruger)  

 
Leefgebied
Ze leven meestal in dorre streken, in de savanne en bossen waar hun prooi leeft. Net als de meeste roofdieren, speelt het een belangrijke rol in het elimineren van zieke en zwakke dieren, daardoor helpt het een natuurlijk evenwicht te handhaven. De stereotype van de wilde hond als wrede slager wordt langzaam vervangen door een minder ruw beeld. De wilde honden zijn gewoonlijk in beweging over een zeer groot gebied, die zowat 1500 vierkante kilometer kan zijn. Zoals bijvoorbeeld in de Serengeti. Nadat een nest geboren is beperken ze hun normaden bestaan tot dicht bij het nest.
 

Links onder de struiken Afrikaanse wilde hond  de jongen houden zich verscholen in het stuikgewas (kruger)

Status
De Afrikaanse wilde hond is zeer zeldzaam. Er zijn nog slechts 2000 tot 3000 exemplaren over in geïsoleerde populaties, voornamelijk in Zimbabwe, Zuid-Afrika (Krugerpark) en Tanzania. In de Selous in Tanzania bevindt zich op het ogenblik de grootste populatie ter wereld, namelijk ongeveer 700 exemplaren. Door heel Afrika zijn de wilde honden afgeschoten en vergiftigd door landbouwers en jagers die de wilde hond als bloeddorstige rovers van vee en wilde kuddes antilopen zien. Aangezien de aantallen wilde honden afnemen, worden ze voor de mens steed geheimzinniger en raadselachtiger, zeker gezien hun plotselinge verschijnen en verdwijnen in een gebied. Hoewel ze beschermd zijn in parken en reserves, is de wilde hond in aantal gedaald waardoor het voorkomen van inteelt onomstotelijk lijkt. Op sommige plaatsen worden ze dan ook al bedreigd met uitsterven.

 

 

 

 

 

 

 

 

Afrikaanse wilde honden liggen leker te luieren na de maaltijd (Kruger)

Gedrag Afrikaanse wilde honden leven in bijzonder grote groepen van soms wel 30 dieren. Voordat ze als groep gemeenschappelijk op jacht gaan gaat daar eerst een speelse wat vreemde ceremonie aan vooraf. Dat gepaard gaat met vocale communicatie. Op deze manier laten ze merken dat ze opgewonden zijn en klaar om op jacht te gaan. Wanneer de aantallen in de groep minder worden, is de jacht niet even efficiënt en kunnen volwassenen vaak niet voldoende voedsel voor de jongen mee terug brengen en wordt de groep dus ook steeds kleiner. De jacht verloopt uiterst georganiseerd. Wanneer ze een prooi hebben uitgekozen hebben, begint een afmattende strijd voor het prooidier, terwijl de honden een estafette houden.Enkele honden lopen dicht bij de prooi, terwijl anderen volgen en elkaar aflossen. Wanneer de voorste vermoeid wordt, neemt een ander het over.
Zo kunnen ze grote afstanden afleggen met een hoog tempo van ongeveer 55 kilometer per uur. Ze putten hun prooi compleet uit en trekken hem dan naar beneden. Als de prooi eenmaal neergehaald is, verandert de georganiseerdheid in een ongegeneerde vreetpartij. Ze verscheuren de prooi zelfs levend en iedereen trekt er zijn deel af. Door dit gedrag vinden wij ze uiterst barbaars en wreed. In werkelijkheid heeft het prooidier minder lang te lijden dan bij andere roofdieren die hun prooi verstikken. Opmerkelijk is dat naar elkaar toe ze de meest sociale roofdieren zijn waar geen agressie in zit. De wilde honden hebben een sociale hiërarchie en in tegenstelling tot veel andere sociale dieren is er weinig intimidatie naar elkaar toe en krijgen de jongen goed te eten. Zij hebben gedetailleerde groetrituelen, die met zenuwachtig gejammer gepaard gaan. Studies hebben aangetoond dat de wilde hond een hoogst intelligent en sociaal dier is.

Dieet
Van de grote jagers, zijn de wilde honden de meest efficiënte jagers. Een grote jagende groep kan prooien bemachtigen die zeker tien keer zo zwaar zijn als zijzelf, zoals een gnoe of een zebra. Zij jagen gewoonlijk vroege in de ochtend en avond. Hun prooidieren bestaan uit antilopen, wrattenzwijnen (warthogs), jonge wildebeesten, ratten en vogels. Het gebeurt soms ook wel dat ze vee van boeren doden, maar omdat ze nooit lang op de zelfde plaats blijven valt deze schade die ze daarmee aanrichten erg mee.

Zorg voor de jongen
Het dominante wijfje werpt één keer per jaar een nest van ongeveer tien jongen, soms wel 12. Normaliter worden er tweemaal zo veel mannetjes als vrouwtjes geboren. De jongen worden geboren in een hol in de grond of een schuilplaats van dicht struikgewas of gras. Een groep van ongeveer zes honden bestaat gewoonlijk uit één dominant paar en verschillende volwassen mannelijke helpers die zich niet voortplanten. Zo nu en dan vormt een ondergeschikt wijfje in de groep een paar met één van de andere mannetjes. In tegenstelling tot veel andere diersoorten, verlaten de vrouwelijke nakomelingen de geboortegroep op het moment dat ze volwassen zijn.

De volledige groep is betrokken bij de opvoeding van de jongen. Jagende leden van troep keren naar het hol terug waar ze het vlees voor de babysitter en de jongen uitbraken. Hoewel de nesten zeer groot zijn, overleven weinig jongen. Soms overstromen de holen, sterven de jongen aan een ziekte, maar ook andere jagers als leeuwen en hyena’s doden concurrenten wanneer ze de kans krijgen. Afrikaanse honden werpen rond oktober-december.